‘สนามชัยเขต’ สวรรค์ของคนรักผัก

ลงพื้นที่โครงการติดตามและแลกเปลี่ยนเรียนรู้ภาคีเครือข่ายอาหารจังหวัดฉะเชิงเทรา ‘สนามชัยเขต’ สวรรค์ของคนรักผัก “ความอร่อยจากผักที่เราได้สัมผัสเกิดจากความพิเศษตามธรรมชาติของพื้นที่ทั้งนั้น เป็นความพิเศษที่ไม่มีที่ไหนเหมือน” นันทวัน หาญดี อดีตอาสาสมัครมูลนิธิอาสาสมัครเพื่อสังคมให้คำจำกัดความของพื้นที่ อ.สนามชัยเขต จ.ฉะเชิงเทรา

พื้นที่ป่าลุ่มต่ำแห่งสุดท้ายของประเทศไทย ลักษณะเป็นที่พื้นที่ลอนเขาสลับระหว่างภูเขากับพื้นที่ราบ น้ำฝนจากเขาไหลลงสู่แม่น้ำบางปะกง เมื่อน้ำเค็มหนุนขึ้นผสมกับน้ำจืดกลายเป็นน้ำกร่อย ทำให้ดินดีแร่ธาตุสมบูรณ์ ปลูกพืชผักอะไรก็งาม รสชาติอร่อย กว่าจะรู้ว่าดินที่นี่มีความอุดมสมบูรณ์ก็เกือบจะสาย เมื่อ 40 ปีก่อนเป็นพื้นที่ปลูกพืชเชิงเดี่ยวอย่างมันสำปะหลังไกลสุดลูกตาแต่กลับกลายเป็นว่าชาวบ้านมีความยากจน ย้อนไปในอดีตเด็กในโรงเรียนครึ่งหนึ่งไม่มีอาหารกลางวันกิน เด็กๆ ไปเก็บผักกระถินยักษ์ ลูกมะม่วงหิมพานต์สุกที่นิ่มๆ กินแล้วกินน้ำ
ชุมชนบ้านยางแดง ต.คู้ยายหมี ได้บทเรียนจากพืชเชิงเดี่ยวแล้วว่าชีวิตไม่ได้ก้าวพ้นจากความยากจน พืชอาหารกลับหายไปทั้งๆ ที่มีต้นทุนทางระบบนิเวศที่ดี ในปี 2544 ชุมชนได้ก่อตั้งกลุ่มเกษตรอินทรีย์สนามชัยเขต โดยมีโครงการพัฒนาชนบทแควระบม-สียัด มูลนิธิส่งเสริมทรัพยากรมนุษย์ เพื่อพัฒนาชุมชน ซึ่งเป็นองค์กรพัฒนาเอกชนไทยที่ได้ทำงานพัฒนาชุมชนท้องถิ่นในพื้นที่นี้ตั้งแต่ปี 2525 เข้ามาสนับสนุน
การจัดตั้งกลุ่มเกษตรอินทรีย์ เพื่อทำงานทั้งระบบตั้งแต่ชุดความรู้ผลิตและจำหน่ายผลผลิตสู่ตลาดในระดับท้องถิ่นและระดับสากล โดยมีมาตรฐานรองรับ เน้นปลูกพืชหายากหลากหลายหมุนเวียนตามฤดูกาล ผลิตเพื่อบริโภคก่อน เหลือให้เก็บขาย มีประกันราคาผลผลิต โดยมีการรวมกลุ่มตั้งกลุ่มออมทรัพย์ ปัจจุบันมีสมาชิกรวมกลุ่ม 418 ราย มีพื้นที่เพาะปลูกทั้งหมด 8,000 ไร่ ผลผลิตพืชผัก 300 ตันต่อปี ผลไม้ 10 ตันต่อสัปดาห์ ผลักดันให้พืชผักแต่ละชนิดมีมาตรฐานเกษตรอินทรีย์ (มกท.) ซึ่งได้รับการขึ้นทะเบียนแล้ว 120 รายการ อาทิ ข่า ตะไคร้ ผักหวานป่า แต้ว มะรุม เป็นต้น. ขอบคุณข้อมูลบางส่วนและติดตามข้อมูลฉบับเต็มที่ thaihealth